Me sa veze lindin grate
Me sa veze lindin grate

A lindin foshnjat femra me vezë?

Mund të të pëlqejë të dish shumë më tepër për atë që po ndodh brenda trupit tënd, si për shembull: Cikli menstrual dhe cila është historia e vezëve të tua dhe me sa veze lindin grate?

Po, bebet femra lindin me të gjitha qelizat vezë që do të kenë. Gjatë jetës suaj nuk bëhen qeliza të reja vezësh.

Kjo është pranuar prej kohësh si fakt, megjithatë biologu riprodhues John Tilly ofroi kërkime në vitin 2004 që fillimisht supozohet të tregojnë qeliza të reja burimore vezësh në minj.

Kjo teori është hedhur poshtë në përgjithësi nga komuniteti më i gjerë shkencor, megjithatë ka një grup të vogël studiuesish që po ndjekin këtë vepër.

 Terminologjia e vezëve

Një vezë e papjekur quhet uoocite. Uoocitet pushojnë në folikula.  Folikulat jane thasë të mbushur me lëng që mbajnë një vezë të papjekur në vezore derisa të fillojnë të piqen.

Uoociti rritet për të qenë një ootid dhe zhvillohet në një ovum (shumës: ova), ose vezë e pjekur.

Me sa veze lindin grate?

 Një fetus  femër ka rreth 6 milionë vezë fillimisht.

Numri i këtyre vezëve(ocytes, për të qenë të saktë) reduktohet vazhdimisht, kështu që kur lind një vajzë, ajo ka nga 1 deri në 2 milionë vezë.

Pra, pse cikli menstrual nuk fillon që në lindje?

Pyetje me vend. Vezët janë aty, pra çfarë e ndalon ciklin menstrual që të fillojë?

Cikli menstrual është pezull derisa një vajzë arrin pubertetin. Puberteti fillon kur hipotalamusi në tru fillon të prodhojë hormonin e lirimit të gonadotropinës (GnRH).

Nga ana tjetër, GnRH stimulon gjëndrën pituitary për të prodhuar hormonin follicle-stimuluese (FSH). FSH inicion zhvillimin e vezëve dhe shkakton rritjen e nivelit të estrogjenit. Me gjithë procesin ndodh , nuk është çudi që disa prej nesh përjetojnë luhatje humori. Menstruacionet fillojnë rreth 2 vjet pasi shfaqet bulëza e gjirit— një  ind i butë që zhvillohet në gji. Ndërsa mosha mesatare është 12 vjeç, të tjera mund të fillojnë që në moshën 8 vjeç dhe shumica  fillojnë nga mosha 15 vjeç.

Historia e vezeve ne pubertet

Kur një vajzë arrin pubertetin, ajo ka nga 300.000 deri në 400.000 vezë. Çfarë ndodhi me pjesën tjetër të këtyre vezëve? Para pubertetit, më shumë se 10000 vezë vdesin çdo muaj dhe ruhet cilesia me e mire e vezeve.

Sa vezë humbet një grua çdo muaj pas pubertetit?

Lajmi i mirë është se numri i vezëve që vdesin çdo muaj zvogëlohet pas pubertetit.

Pas fillimit të ciklit menstrual, një grua humbet rreth 1.000 vezë (të papjekura) çdo muaj. Kjo ndodh rreth 30 deri në 35 në ditë. Shkencëtarët nuk janë të sigurt se çfarë e shtyn këtë të ndodhë, por  e dinë se ajo nuk ndikohet nga shumica e gjërave që ne mund të kontrollojmë. Nuk ndikohet nga hormonet tuaja, pilulat kontraceptive, shtatzënitë, shtesat ushqyese e as nga shëndeti. Disa përjashtime: Pirja e duhanit përshpejton humbjen e  vezëve. Disa kimioterapi dhe rrezatim bëjnë gjithashtu të njëjtën gjë.

Sapo piqen, më në fund bëhen të ndjeshme ndaj hormoneve të ciklit menstrual mujor. Megjithatë,vezët nuk janë të gjitha fituese. Vetëm një e vetme ovacionohet.

Sa vezë ka një grua në të 30-at?

Duke pasur parasysh shifrat, kur një grua arrin 32 vjeç, pjelloria e saj fillon të ulet dhe bie më shpejt pas moshës 37 vjeç. Kur të arrijë në 40, nëse është si shumica prej nesh, do të jetë gati. 

Sa vezë ka një grua në moshën 40 vjeç?

 Nuk ka asnjë përgjigje  të saktë se sa vezë ju kanë mbetur ashtu si deri me sot m siguri nuk e dinit me sa veze lindin grate. Për më tepër, disa faktor si duhani mund të nënkuptojë se ke më pak se një grua tjetër.

Studimet kanë treguar se një grua mesatare ka më pak se 5 përqind mundësi për të mbetur shtatzënë për çdo cikël. Mosha mesatare e menopauzës është 52 vjeç.

Kryqëzoni numrat dhe shihni se kur mbeten vetëm 25.000 vezë në vezore (rreth moshës 37 vjeçare), ju keni rreth 15 vjet  të mbetura derisa të arrini menopauzën, mesatarisht. Disa e arrijnë  menopauzën më herët dhe disa  më vonë.

Pse cilesia e vezëve zvogëlohet ndërsa plakemi?

Kemi folur shumë për sasinë e vezëve që ka një femër. Po cilësia?

Pak para ovulacionit çdo muaj, vezët fillojnë të ndahen.

Vezët e vjetra janë më të prirura për gabime gjatë këtij procesi ndarjeje.Kjo bën të mundur që ato të përmbajnë kromozone anormale. Kjo është arsyeja pse shanset për të pasur një fëmijë me sindromin Daun dhe anomalitë e tjera të zhvillimit rriten me kalimin e moshës.

Mund ta mendosh rezervën tënde të vezëve si një ushtri të vogël. Ushtarët më të fortë janë në front. Me kalimin e viteve, vezët janë të grumbullura dhe ato me cilësi më të ulët mbeten më të vjetra.

Çfarë ndodh me vezët e tua në menopauzë,a humbet cilesia?

Kur ju mbaron furnizimi me vezë të frytshme, vezoret tuaja do të pushojnë së bëri estrogjen, dhe ju do të kaloni në menopauzë.Mosha kur kjo ndodh, varet nga numri i vezëve me të cilat ke lindur.

Të kujtohet kjo mospërputhje mes 1 apo 2 milionëve? Nëse keni lindur me një numër më të madh vezësh, mund të jeni midis grave që janë në gjendje të kenë fëmijë biologjikë në mënyrë natyrale në mesin e tyre ose edhe në fund të të 40-ave.

Si ruhen vezët?

cilesia e vezeve

Ke problem të mbetesh shtatëzanë? 

Nëse jeni të shqetësuar se koha nuk është në anën tuaj, një rrugë që mund të mendoni është ngrirja e vezëve aliosvitrifikimi oocyte ose ruajtja e pjellorisë së zgjedhur (EFP).

Shumë gra e konsiderojnë EFP –si ruajtëse të orës së tyre biologjike. Të tjerë mund të jenë gati të fillojnë trajtime kimioterapie që mund të ndikojnë në pjellorinë e tyre.

Të mendojmë për EFP- në? Sipas një burimi, shanset për të pasur një fëmijë me vezët e ngrira janë më të mira nëse e bëni ngrirjen para moshës 35 vjeç pasi keshtu mund te ruhet cilesia e vezeve .

Teknologji të tjera riprodhuese, të tilla si fekondimi in vitro po i lejojnë gratë në të 40-tat , madje edhe të 50-tat , të arrijnë shtatzëninë keshtu mund te kete veze te ruajtuara edhe pse sdo te jete numri me sa veze lindin grate.

Ju lutem vini re se IVF me vezët tuaja nuk ka gjasa  të jetë një opsion i mundshëm për një grua jofertile e cila ka kaluar të 40-at e saj të hershme. Megjithatë, vezët e dhuruesit nga gratë më të reja mund të lejojnë gratë në të 40-tat dhe të 50-tat të ngjizen.

Flisni me mjekun herët dhe shpesh për planet e pjellorisë dhe si mund të ndryshojë pjelloria me kalimin e kohës. Dije se ke mundësi edhe pas një moshe të caktuar.