Eklampsia është një gjendje e rëndë mjekësore që prek gratë gjatë shtatzënisë.

Ndërsa simptomat shpesh shfaqen gjatë shtatzënisë si një gjendje e njohur si preeklampsi , gjendja mund të mos zbulohet derisa të zhvillohet në eklampsi. Kjo mund të krijojë komplikime shtesë gjatë shtatzënisë.

Nga se shkaktohet eklampsia dhe cilët janë faktorët e rrezikut për gjendjen? Çfarë simptomash mund të kërkojnë femrat gjatë shtatzënisë që mund të tregojnë zhvillimin e eklampsisë?

Çfarë është eklampsia?

Eklampsia pason preeklampsinë, e cila është një çrregullim i presionit të lartë të gjakut gjatë shtatzënisë.

Eklampsia është një gjendje që shfaqet vetëm gjatë shtatzënisë dhe shkakton konvulsione, zakonisht në fund të shtatzënisë. Është një gjendje e rrallë, që prek 1 në çdo 2000-3000 shtatzëni çdo vit.

Gjendja vjen pas një çrregullimi të presionit të lartë të gjakut të quajtur preeklampsi. Në preeklampsi, nivelet e larta të presionit të gjakut tek nëna reduktojnë furnizimin me gjak të fetusit. Kjo mund të nënkuptojë që fetusi nuk merr aq shumë oksigjen dhe lëndë ushqyese sa duhet.

Shumë nga shtatzënitë e prekura nga eklampsia ose preeklampsia janë shtatzënitë e para. Rreth 70 për qind e rasteve në Shtetet e Bashkuara janë në shtatzëni për herë të parë.

Ndërsa eklampsia mund të jetë fatale nëse nuk trajtohet, është shumë e rrallë që gratë shtatzëna të vdesin nga kjo gjendje në vendet e zhvilluara. Globalisht, eklampsia përbën afërsisht 14 për qind të vdekjeve të nënave. Në shumicën e rasteve, simptomat e preeklampsisë janë të lehta dhe nuk kërkojnë asnjë ndërhyrje përveç monitorimit dhe ndoshta ndryshimit të dietës.

Preeklampsia kundër eklampsise

Eklampsia ka disa kushte shoqëruese që mund të paraqiten si simptoma ose kushte të pavarura. 

Eklampsia është faza e fundit e preeklampsisë dhe kërkon kujdes të menjëhershëm mjekësor. Shumica e rasteve zbulohen herët në shtatzëni përpara se të kalojnë në eklampsi.

Ndërsa nuk ka kurë për preeklampsinë, mjekët shpesh do të përshkruajnë medikamente për të ulur presionin e gjakut ose medikamente antikonvulsante për të parandaluar krizat.

Si me preeklampsinë ashtu edhe me eklampsinë, i vetmja kurë është që nëna e prekur të lindë. Rastet e lehta të preeklampsisë mund të monitorohen gjatë gjithë shtatzënisë për të përcaktuar nëse është apo jo e sigurt për të lënë shtatzëninë të përfundojë.

Rastet më të rënda mund të kërkojnë ndërhyrje të menjëhershme, shpesh në formën e induksionit ose lindjes cezariane. Më së shpeshti, do të kërkohet një lindje cezariane për të parandaluar rritjen e presionit të gjakut që shihet shpesh gjatë lindjes.

Kushtet e lidhura

Eklampsia ka disa kushte shoqëruese që mund të paraqiten si simptoma ose kushte të pavarura. Këto kushte përfshijnë:

Edema : Ënjtje e indeve e shkaktuar nga grumbullimi i lëngjeve në inde. Kjo zakonisht shfaqet si ënjtje në ekstremitete.

  • Edema pulmonare : Shkakton të njëjtin grumbullim të lëngjeve në mushkëri, gjë që mund të çojë në vështirësi në frymëmarrje.
  • Dhimbje koke : Ndoshta shkaktohet nga presioni i lartë i gjakut i shkaktuar nga eklampsia.
  • Diabeti gestacional : Simptomat e diabetit të shkaktuara nga shtatzënia, të cilat mund të bëjnë që foshnja të fitojë peshë të tepërt gjatë shtatzënisë.

Diabeti gestacional mund të trajtohet me një kombinim të ndryshimeve në dietë dhe medikamenteve. Siç u tha më parë, çdo rast i eklampsisë është i ndryshëm. Njerëzit mund të zhvillojnë ndonjë nga këto simptoma ose asnjë fare.

Shkaqet

 Cdo rast i eklampsise është unik, por faktorët e rrezikut mund të përfshijnë moshën, obezitetin ose historinë familjare.

Studiuesit nuk kanë zbuluar ende një shkak përfundimtar për gjendjen. Çdo rast i eklampsisë është unik dhe gruaja shtatzënë mund të ndajë pak ose aspak karakteristika me gratë e tjera që zhvillojnë këtë gjendje.

Faktoret e rrezikut

Faktorët e rrezikut për preeklampsi dhe eklampsi do të ndryshojnë nga pacienti në pacient. Faktorët që duhet të merren parasysh janë:

  • Historia e shtatzënisë : Shumica e rasteve të preeklampsisë ndodhin në shtatzënitë e para. Shtatzënitë e mëparshme me rezultate të dobëta mund të rrisin gjithashtu rrezikun e zhvillimit të eklampsise.
  • Mosha e pacientit : Shtatzënitë e adoleshencës dhe shtatzënitë tek gratë mbi 35 vjeç kanë një rrezik në rritje të zhvillimit të eklampsise.
  • Historia familjare : Rastet e preeklampsisë ose eklampsisë në anëtarët e familjes mund të sinjalizojnë një predispozicion gjenetik për këtë gjendje.
  • Obeziteti : Gratë që janë obeze janë në një rrezik më të lartë të zhvillimit të eklampsisë se të tjerët.
  • Presioni i lartë i gjakut : Pacientët me presion të lartë të gjakut afatgjatë janë në një rrezik më të lartë për të zhvilluar eklampsia se të tjerët.

Gjendje të tjera mjekësore, duke përfshirë lupusin , diabetin gestacional dhe sëmundjen e veshkave, gjithashtu rrisin shanset për të zhvilluar eklampsi.

Simptomat e eklampsise

Simptomat e eklampsise mund të shfaqen në çdo kohë gjatë shtatzënisë. Mund të ketë gjithashtu shumë pak simptoma, duke çuar në një grua që zhvillon eklampsi pa u zbuluar nga profesionistët mjekësorë.

Simptomat më të zakonshme të preeklampsisë përfshijnë:

  • dhimbje koke të forta
  • shtim i tepërt në peshë gjatë shtatzënisë – më shumë se 2 kilogramë në javë
  • nauze, të vjella ose dhimbje stomaku
  • ënjtje të duarve, këmbëve dhe fytyrës
  • Nëse preeklampsia zhvillohet në eklampsi, simptomat mund të përfshijnë gjithashtu:
  • dhimbje muskulore
  • konvulsione

Kur të shihni një mjek

Eklampsia

Nëse zbulohet ndonjë simptomë e preeklampsisë ose eklampsise, atëherë njerëzit rekomandohen të vizitojnë një profesionist të kujdesit shëndetësor sa më shpejt të jetë e mundur.

Ndërsa gratë shtatzëna duhet të vizitojnë rregullisht një mjek për kujdesin prenatal, ato duhet të caktojnë një takim menjëherë nëse shfaqen simptoma të preeklampsisë.

Për më tepër, kushdo që përjeton gjakderdhje, dhimbje koke të forta ose lëvizje të reduktuara të fetusit, duhet të shohë ofruesin e kujdesit të tyre sa më shpejt të jetë e mundur.

Gjatë takimeve të rregullta para lindjes, mjeku do të bëjë gjithashtu analiza të gjakut dhe urinës për të kërkuar:

  • proteina në urinë
  • presionin e lartë të gjakut
  • funksionin e mëlçisë

Prania e niveleve të ngritura të proteinave në urinë mund të jetë një tregues i hershëm i preeklampsisë, si dhe ulja e funksionit të veshkave

Mjekimi i eklampsise

Mënyra e vetme për të kuruar simptomat e eklampsise është lindja e foshnjës. Lejimi i shtatzënisë për të vazhduar ndërkohë që nëna ka eklampsi mund të rezultojë në komplikime.

Në shumicën e rasteve, simptomat e eklampsise zgjidhen vetë brenda 6 javësh pas lindjes së foshnjës. Në raste të rralla, mund të ketë dëmtime të përhershme në organet vitale, prandaj është kaq e rëndësishme që gratë të mbajnë të informuar mjekun e tyre për simptomat.

Nëse dikush përjeton ndonjë simptomë të ngjashme me ato të listuara më sipër, është thelbësore të caktoni një takim menjëherë. Femrat duhet të dinë faktorët e tyre të rrezikut dhe të sigurohen që t’i përmendin ato te mjeku gjatë takimit të tyre të parë, në mënyrë që mjeku të jetë i përgatitur për mundësinë e diagnozës.

Qëllimi i përgjithshëm është të keni një shtatzëni të shëndetshme dhe të lindni një fëmijë të lumtur dhe të shëndetshëm. Kujdesi ndaj shëndetit është mënyra më e mirë për ta bërë këtë.